Albanië is een land waar het landschap soms binnen enkele tientallen kilometers volledig kan veranderen. Hoge bergtoppen, diepe rivierdalen, helderblauwe bronnen en een mediterrane kust liggen verrassend dicht bij elkaar. Juist die afwisseling maakt Albanië interessant voor reizigers die tijdens hun vakantie meer willen zien dan stranden en historische steden.
Een groot deel van het binnenland bestaat uit bergen en dunbevolkte gebieden. Richting de Adriatische en Ionische Zee verandert het decor in brede vlaktes, lagunes, rotsachtige baaien en groene heuvels. Wie door Albanië reist, merkt daardoor al snel dat het land niet één kenmerkend landschap heeft. Iedere regio heeft zijn eigen karakter.
De ruige toppen van de Albanese Alpen
In het uiterste noorden liggen de Albanese Alpen, die ook bekendstaan als de Prokletije of 'Vervloekte Bergen'. Het landschap wordt hier bepaald door scherpe kalkstenen bergtoppen, diepe valleien en kleine nederzettingen die tussen de bergen verscholen liggen.
Een van de bekendste gebieden is de vallei van Theth. Het dorp wordt omringd door indrukwekkende bergwanden en vormt een populair vertrekpunt voor wandelingen. Watervallen, natuurlijke bronnen en traditionele stenen huizen geven het gebied een bijna afgelegen karakter.
Ook Valbonë ligt tussen hoge bergtoppen. De wandelroute tussen Theth en Valbonë behoort tot de bekendste bergtochten van Albanië. Vanaf de hoger gelegen delen kijk je uit over valleien die diep tussen de bergen liggen. Vooral in het voorjaar en de vroege zomer zijn de hellingen opvallend groen.
Het bijna onwerkelijke water van de Vjosa
De Vjosa behoort tot de bijzonderste rivieren van Albanië. De rivier stroomt vanuit Griekenland door het zuiden van het land richting de Adriatische Zee. Op verschillende plaatsen bestaat het rivierlandschap uit meerdere vertakkingen, grindbanken en brede stukken helder water.
In tegenstelling tot veel grote Europese rivieren heeft de Vjosa lange stukken waar de rivier relatief vrij door het landschap kan bewegen. Hierdoor veranderen zandbanken en rivierarmen voortdurend van vorm. Bergen vormen op veel plaatsen het decor achter het brede rivierdal.
Vooral rond Përmet is het landschap indrukwekkend. Hier stroomt de rivier tussen groene bergen en rotsformaties. De omgeving is populair voor wandelen, raften en andere activiteiten in de natuur.
De Osum-kloof: rotswanden boven een smalle rivier
Bij de plaats Çorovodë ligt de Osum-kloof. De rivier heeft zich hier diep in het kalksteen uitgesleten, waardoor hoge rotswanden zijn ontstaan. Op sommige plaatsen liggen de wanden opvallend dicht bij elkaar.
In het voorjaar stroomt er aanzienlijk meer water door de kloof en zijn verschillende watervallen langs de rotswanden zichtbaar. Later in het jaar staat het water vaak lager en krijgt het gebied weer een ander karakter. Vanaf uitzichtpunten boven de kloof is goed te zien hoe diep de rivier zich in het landschap heeft gesneden.
Het mysterieuze Blue Eye
In het zuiden van Albanië ligt Syri i Kaltër, beter bekend als het Blue Eye. Deze natuurlijke bron dankt zijn naam aan de intens blauwe kleur van het water. Vanuit een diepe ondergrondse bron komt voortdurend kristalhelder water omhoog.
Het donkere midden van de bron wordt omringd door lichtere blauwe en turquoise tinten, waardoor van bovenaf een vorm ontstaat die aan een oog doet denken. Rond de bron groeit dichte vegetatie en stroomt het water verder door een groene omgeving.
Hoewel het Blue Eye inmiddels een bekende bezienswaardigheid is, blijft het contrast tussen het heldere water en de omliggende natuur bijzonder.
Het Meer van Ohrid tussen Albanië en Noord-Macedonië
Aan de oostkant van Albanië ligt het Meer van Ohrid. Het enorme meer wordt gedeeld met Noord-Macedonië en behoort tot de oudste meren van Europa. Aan Albanese zijde liggen onder andere Pogradec en verschillende kleinere dorpen aan het water.
Het meer wordt omringd door bergen en kan afhankelijk van het weer en het tijdstip van de dag sterk van kleur veranderen. Op rustige dagen lijkt het oppervlak bijna volledig glad. Vanuit hoger gelegen plekken rond het meer heb je een weids uitzicht over het water en de bergen aan de overkant.
De combinatie van bergen, traditionele dorpen en het uitgestrekte meer maakt deze regio heel anders dan de mediterrane landschappen in het westen van Albanië.
Karavasta: een landschap van lagunes en wetlands
Niet alle bijzondere natuur van Albanië bevindt zich in de bergen. Langs de Adriatische kust liggen uitgestrekte lagunes en moerasgebieden. De Karavasta-lagune is hiervan een van de bekendste voorbeelden.
Het gebied bestaat uit ondiep water, zandbanken, dennenbossen en wetlands. Het vormt een belangrijk leefgebied voor verschillende vogelsoorten. Een opvallende bewoner is de kroeskoppelikaan, een van de grootste pelikaansoorten ter wereld.
Karavasta laat een heel andere kant van Albanië zien: vlak, waterrijk en open. Zeker voor reizigers die vooral het bergachtige beeld van Albanië kennen, vormt het gebied een verrassend contrast.
De Albanese Rivièra waar bergen de zee ontmoeten
Tussen Vlorë en Sarandë ligt een van de spectaculairste kustgebieden van Albanië. De Albanese Rivièra wordt gekenmerkt door bergen die op veel plaatsen bijna rechtstreeks uit de Ionische Zee omhoog lijken te komen.
Langs de kust liggen stranden, rotsachtige baaien en dorpen tegen de berghellingen. Het water heeft op zonnige dagen verschillende tinten blauw en turquoise. Plaatsen zoals Dhërmi en Himarë zijn bekende uitvalsbases om de kust te ontdekken.
Een bijzonder traject is de weg over de Llogara-pas. Vanuit het berggebied daalt de weg af richting de Ionische kust. Vanaf verschillende punten heb je uitzicht over de zee, terwijl de steile berghellingen onder je richting het water verdwijnen.
Het contrast maakt Albanië bijzonder
De kracht van het Albanese landschap zit vooral in de afwisseling. 's Ochtends kun je tussen hoge bergtoppen wandelen en enkele uren later tussen olijfbomen aan de Ionische Zee staan. Elders bepalen brede rivieren, stille meren of diepe kloven het uitzicht.
Wie Albanië met de auto rondreist, ziet het landschap voortdurend veranderen. Dat maakt het aantrekkelijk om niet alleen de bekende badplaatsen te bezoeken, maar ook tijd vrij te maken voor het binnenland. Juist daar liggen veel van de landschappen die laten zien hoe verrassend en veelzijdig Albanië werkelijk is.